İnsan Bilmediğinin Bedelini, Bildiğini Sandığı Yerde Öder
İnsan bilmediği yerde öğrenmeye açıktır. Bildiğini sandığı yerde ise çoğu zaman öğrenme ihtiyacı bile hissetmez.
Seçimlerin yalnızca bu tarayıcıda saklanır.
Bilmediğimizi bildiğimiz konular o kadar tehlikeli değildir.
Çünkü orada daha dikkatliyizdir.
Sorabiliriz.
Araştırabiliriz.
Bir başkasından yardım isteyebiliriz.
Asıl tehlikeli alan başka:
Bildiğimizi sandığımız şeyler.
Çünkü insan bilmediği yerde öğrenmeye açıktır.
Bildiğini sandığı yerde ise çoğu zaman öğrenme ihtiyacı bile hissetmez.
Gençken ben de bunu yaptım
Eğitim hayatımdan ayrılıp çalışma hayatına girdiğimde önümde çok somut bir dünya vardı.
İş vardı.
Sorumluluk vardı.
İnsanlar vardı.
Çalışıyor, öğreniyor ve tecrübe kazanıyordum.
Bunların hepsi gerçekti.
Üstelik pratiğin insana öğrettiği çok güçlü şeyler var.
Bir insanla nasıl konuşacağınızı yalnızca kitaptan öğrenemezsiniz.
Bir krizin ortasında karar vermenin ne olduğunu okumakla yaşamak aynı şey değildir.
İş hayatının temposunu, sorumluluğunu ve insan ilişkilerini yaşayarak öğrenirsiniz.
Ben de öğrendim.
Sorun pratiğin değerli olması değildi.
Sorun, pratiğin yeterli olduğunu düşünmekti.
Kitabımda da anlattığım gibi, özellikle 28 yaşımdan sonra daha ağır sorumlulukların altına girdikçe teorik bilginin değerini daha fazla görmeye başladım. Benim vardığım sonuç, teoriyle pratiğin birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısı olduğuydu.
Hayat bazen eksikliğinizi hemen göstermez
Bence insanı yanıltan şeylerden biri bu.
Bir konuda eksiğiniz olabilir ve yıllarca bunun bedelini ödemeyebilirsiniz.
Hatta başarılı bile olabilirsiniz.
Bu çok tehlikeli.
Çünkü sonuç aldıkça yönteminizin bütünüyle doğru olduğuna inanmaya başlarsınız.
“Demek ki buna ihtiyacım yokmuş.”
dersiniz.
Ta ki karşınıza eski yönteminizin yetmediği bir problem çıkana kadar.
Sorumluluk büyür.
Yönettiğiniz insan sayısı artar.
Kararlar karmaşıklaşır.
Dün sezgiyle çözdüğünüz mesele bugün bilgi ister.
İşte o zaman insan çok rahatsız edici bir gerçekle karşılaşır:
Eksikliğini hissetmemiş olması, o eksiğin olmadığı anlamına gelmiyormuş.
Tecrübenin de bir kör noktası vardır
Tecrübe çok değerlidir.
Ama tecrübenin tehlikeli bir tarafı da olabilir:
Size daha önce işe yarayan şeyi tekrar ettirir.
“Ben bunu yıllardır böyle yapıyorum.”
cümlesi bazen ustalığın göstergesidir.
Bazen de değişimi görememenin.
Çünkü dünya değişir.
İnsanlar değişir.
Teknoloji değişir.
Çalışma biçimleri değişir.
Dün işe yarayan yöntem bugün aynı sonucu vermeyebilir.
Kitapta bunu kendim için bir benzetmeyle anlatıyorum:
Teorik bilgi harita gibiyse, pratik bilgi direksiyon başında geçirilen zamandır.
Haritayı ezberleyip hiç araba kullanmamışsanız eksiksiniz.
Ama yıllardır araba kullanıyor olmanız da her yolu bildiğiniz anlamına gelmez.
İkisine de ihtiyaç vardır.
Diploma ile öğrenmeyi de birbirine karıştırmamak gerekiyor
Burada yalnızca okuldan veya diplomadan söz etmiyorum.
Bir insan üniversite mezunu olabilir ve yıllardır yeni hiçbir şey öğrenmiyor olabilir.
Başka biri örgün eğitimini tamamlayamamış olabilir ama hayatı boyunca okuyabilir, araştırabilir ve kendisini geliştirebilir.
Dolayısıyla mesele duvardaki diploma değildir.
Öğrenme ihtiyacının bittiğini düşündüğümüz an meselesidir.
Bugün eğitim ile çalışma hayatı arasındaki uyumun, geleceğin becerilerinin ve yaşam boyu öğrenmenin ayrıca tartışılması da tesadüf değil. İşlerin ve ihtiyaç duyulan becerilerin değiştiği bir dünyada eğitim ile tecrübeyi birbirinin alternatifi gibi görmek giderek daha yetersiz bir yaklaşım hâline geliyor.
İnsan bazen başarısının kurbanı olabilir
Başarısızlık insana:
“Bir şey yanlış.”
der.
Başarı ise bazen çok daha tehlikeli bir mesaj verir:
“Her şeyi doğru yapıyorsun.”
Oysa sonuç alıyor olmanız, öğrenmeniz gereken hiçbir şey kalmadığını göstermez.
Belki yalnızca henüz bilginizin sınırına ulaşmamışsınızdır.
Ben bugün geçmişime baktığımda eğitime gereken özeni göstermemiş olmamı romantikleştirmek istemiyorum.
Çalışma hayatının bana kattıklarını da küçümsemiyorum.
İkisi aynı anda doğru olabilir.
Pratik bana çok şey öğretti.
Ama yıllar sonra şunu da öğretti:
Pratiğin kendisi, teorinin neden gerekli olduğunu.
Belki bugün genç birine söyleyeceğim şey bu yüzden:
Çalış.
Deneyim kazan.
Hata yap.
İnsan tanı.
Sahanın içine gir.
Ama öğrendiğin birkaç şey sana kendini güçlü hissettirmeye başladığında özellikle dikkat et.
Çünkü insanın gelişimini durduran şey her zaman bilgisizlik değildir.
Bazen çok daha tehlikeli bir şeydir:
Yeterince bildiğine inanmak.
Hayat bilmediğimiz her şeyin faturasını hemen önümüze koymuyor.
Bazı faturalar yıllar sonra geliyor.
Ve o gün insan şunu anlıyor:
Öğrenmenin bedelinden kaçarken, bilmeden kalmanın çok daha ağır bedelini ödemiş.
Haftada iki yazı.
Biraz daha kendimize bakmak için.
İnsan davranışı, ilişkiler ve hayat üzerine yeni yazılarım e-posta kutunuza gelsin. Ücretsiz.

Yorumlar yükleniyor…