Bir Alkış Yetiyordu. Bize Ne Yetmiyor?
İnsan, hayatındaki bütün sorunlar çözülmeden de güzel bir an yaşayabiliyor.
Seçimlerin yalnızca bu tarayıcıda saklanır.
Nisan 2025'te Küba'ya gittim.
Hayatım boyunca unutmayacağım bir çelişkiyle karşılaştım.
İnsanların maddi imkânları son derece sınırlıydı. Günlük yaşamın zorlukları sokaklarda bile hissediliyordu.
Ama beni en çok şaşırtan yoksulluk değildi.
O şartların içinde insanların müzikle kurduğu ilişkiydi.
İki kişi ellerini çırpmaya başlasın, birileri kalkıp dans ediyordu.
Müzik başladığında insanların yüzleri değişiyordu.
Sanat, ritim ve dans hayatın doğal bir parçası gibiydi.
O an kendi kendime sordum:
Bu kadar az imkânla bu kadar neşeli olabilen insanlar varken, biz neden bu kadar çok şeye sahip olup hâlâ bir şeylerin eksikliğini hissediyoruz?
Mutluluğu satın almaya mı çalışıyoruz?
Şu sıralar Acar Baltaş'ın Hayatın Hakkını Vermek kitabını okuyorum.
Kitaptaki “Parayla Satın Alınamayan Mutluluk” bölümünde Baltaş, 2000 yılında Küba'ya yaptığı ziyaretten söz ediyor.
Benim de 25 yıl sonra aynı ülkeye gitmiş olmam, bu bölümü benim için daha anlamlı hâle getirdi.
Çünkü Küba'da gördüklerim, uzun zamandır düşündüğüm bir soruyu yeniden karşıma çıkardı:
İnsanı mutlu eden şey sahip oldukları mı, yoksa sahip olduklarıyla kurduğu ilişki mi?
Biz mutluluğu çoğu zaman bir sonraki satın alacağımız şeye bağlıyoruz.
Daha güzel bir ev.
Daha iyi bir araba.
Daha yüksek gelir.
Daha pahalı bir tatil.
Bunlara sahip olduğumuzda hayatımızın değişeceğini düşünüyoruz.
Gerçekten de değişebilir.
Fakat bir süre sonra yeni hayatımıza alışıyoruz.
Dün hayalini kurduğumuz şey, bugün sıradanımız oluyor.
Ve gözümüz yeniden sahip olmadıklarımıza çevriliyor.
İnsan bazen sahip olduklarıyla mutlu olmayı öğrenmeden, sahip olacaklarını çoğaltmaya çalışıyor.
Yoksulluk mutluluk değildir
Burada önemli bir ayrım yapmak istiyorum.
Küba'da dans eden insanları görmek, yoksulluğun güzel bir şey olduğu anlamına gelmiyor.
Maddi sıkıntı insanı yorabilir. Gelecek kaygısı yaratabilir. Sağlığı, güvenliği ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Nitekim Küba'daki gıda güvensizliği üzerine 2025 yılında yayımlanan bir araştırma, ekonomik güçlüklerin insanların günlük yaşamlarında stres ve yalnızlık gibi ağır duygusal sonuçlar doğurabildiğini gösteriyor. ScienceDirect
Dolayısıyla gördüğüm insanların hepsinin mutlu olduğunu iddia edemem.
Belki dans eden insanlardan biri ertesi gün ne yiyeceğini düşünüyordu.
Belki bir başkası ülkesinden ayrılmanın yollarını arıyordu.
Bunları bilmiyorum.
Ama gördüğüm başka bir gerçek vardı:
İnsan, hayatındaki bütün sorunlar çözülmeden de güzel bir an yaşayabiliyor.
Belki Küba'nın bana öğrettiği şey buydu.
Biz neden mutlu olmak için bu kadar çok şart arıyoruz?
Bir akşam arkadaşlarımızla buluşacağız.
Ama önce işlerimizin bitmesi gerekiyor.
Biraz dinleneceğiz.
Ama önce sorumluluklarımızı tamamlamalıyız.
Ailemizle güzel bir gün geçireceğiz.
Ama önce maddi durumumuz biraz daha iyileşmeli.
Hayatımızdaki güzel anları bile bazen şartlara bağlıyoruz.
Oysa Küba'da gördüğüm bazı insanlar, müzik başladığında hayatlarının bütün sorunlarının çözülmesini beklemiyordu.
Kalkıp dans ediyorlardı.
Bu gözlem bana önemli bir ayrımı düşündürdü:
Mutlu bir an yaşamakla, bütün hayatından memnun olmak aynı şey değil.
İnsan zor bir hayatın içinde de gülebilir.
Maddi imkânları geniş olduğu hâlde kendisini mutsuz hissedebilir.
Hatta mutluluk üzerine yapılan kültürler arası araştırmalar da aile, sevgi, sağlık ve insan ilişkilerinin maddi imkânlarla birlikte önemli olduğunu gösteriyor. Sage Journals
Demek ki mesele yalnızca ne kadar kazandığımız değil.
Kazandıklarımızın yanında nasıl bir hayat kurabildiğimiz.
Belki de hayatı yaşamayı fazla erteliyoruz
Küba'dan döndükten sonra hayatıma başka gözle bakmam gerektiğini düşündüm.
Çalışmak, üretmek ve daha iyi şartlara ulaşmak benim için hâlâ önemli.
Ama insanın hayatındaki bütün güzel anları gelecekteki bir tarihe ertelemesi de büyük bir kayıp olabilir.
Çünkü hayat yalnızca hedeflerimize ulaştığımız günlerden oluşmuyor.
Aradaki günler de bizim hayatımız.
Bir dostumuzla ettiğimiz sohbet.
Ailemizle geçirdiğimiz sıradan bir akşam.
Çocuğumuzun kahkahası.
Hiçbir şey başarmak zorunda olmadığımız birkaç saat.
Bazen bunların değerini ancak kaybettiğimizde anlıyoruz.
Belki de mutluluk için sürekli yeni şeylere sahip olmamız gerekmiyor. Bazen zaten sahip olduğumuz şeylere yeniden bakmamız gerekiyor.
Küba'da beni düşündüren yalnızca insanların dans etmesi değildi.
Onların müzik başladığında o ana katılabilmesiydi.
Biz ise bazen hayatın bütün şartlarının istediğimiz gibi olmasını bekliyoruz.
Daha çok kazanmayı.
Daha iyi yaşamayı.
Daha rahat olmayı.
Sonra mutlu olacağımızı düşünüyoruz.
Ama hayatın bütün sorunlarının biteceği bir günün garantisi yok.
Bu yüzden bugün kendime de sormak istediğim bir soru var:
“Mutlu olmak için gerçekten neye ihtiyacım var, neyin eksikliğini kendime bahane ediyorum?”
Çünkü bazen insanın hayatında müzik çoktan başlamıştır.
Ama o, dans etmek için hâlâ daha iyi bir günü bekliyordur.
Haftada iki yazı.
Biraz daha kendimize bakmak için.
İnsan davranışı, ilişkiler ve hayat üzerine yeni yazılarım e-posta kutunuza gelsin. Ücretsiz.

Yorumlar yükleniyor…